wtorek, 9 lipca 2013

Czarne

Droga przez wieś...

Czarne - nieistniejąca wieś w Beskidzie Niskim, położona w dolinie potoku o podobnej nazwie, która wzięła się ponoć od czarnego koloru wody w strumieniu. Lokowana została prawdopodobnie w 1569  r. jako własność królewska. 60 lat później były tu już trzy gospodarstwa posiadające ziemię i dwa bezrolne, a do 1765 ilość pól wzrosła do 18. Po pierwszym rozbiorze Czarne nabył ostatni starosta biecki, Wilhelm Siemieński. W 1845 r. wieś przeszła w ręce Józefa Lewickiego, a następnie Augusta Sternegga. W 1880 r. stały tu 54 domy, żyło 330 Rusinów i Polaków.



W 1914 i 1915 roku toczyły się w okolicy zacięte walki, wioska kilka razy przechodziła z rąk do rąk. W końcu front ustabilizował się na zachód od Czarnego i utrzymał się tam całą zimę, aż do maja 1915 roku.

 
W latach 1926 - 1927 cała czarneńska parochia przeszła na prawosławie. Przyczyny, podobnie jak w sąsiednich wsiach, były charakteru ekonomicznego. wtedy też postawiono świątynię prawosławną. W roku 1936 mieszkało tutaj 300 prawosławnych, 1 katolik obrządku wschodniego, 4 katolików obrządku łacińskiego i 1 żyd.
Podczas II wojny około 20 mieszkańców wioski było na robotach w Niemczech. Mieszkańcom wsi, wbrew ich woli, wpisywano w kennkarty narodowość ukraińską. W czasie walk o Przełęcz Dukielską w 1944 r. na terenie wsi znajdował się też niemiecki szpital polowy, pozostałością którego jest słabo oznaczona zbiorowa mogiła żołnierzy niemieckich znajdująca się obok cmentarza wojskowego z I wojny.

Idąc w górę wsi, co kilkadziesiąt metrów spotykamy kamienne kapliczki...

Po wojnie część wioski wyjechała do Rosji, pozostało 9 rodzin. Następne wysiedlenia przeprowadzono w czerwcu 1947 roku - ludność przewieziono we wrocławskie i legnickie. W Czarnem pozostała tylko jedna rodzina - tutejszego gajowego. Po roku 1956 mieszkały w wiosce trzy łemkowskie rodziny. Stały również budynki gospodarcze i mieszkalne PGR-u z Jasionki.

Na dużym łemkowskim cmentarzu, znajduje się kilkanaście interesujących nagrobków żeliwnych i kamiennych (najstarsze zachowane pochodzą z przełomu stuleci). Cmentarz ten został odnowiony w 1985 roku przez grupę konserwatorów warszawskich

 
Budynek przy skrzyżowaniu dróg nad Wisłoką zajmował ostatni łemkowski mieszkaniec tej wioski, który został wysiedlony do Rosji i następnie wrócił w 1946 r. Po śmierci żony w 1976 roku wyjechał do Grybowa. Zmarł w 1980 roku.

Źródło: Grzesiuk W., Traczyk T., Beskid Niski Przewodnik Krajoznaczy. Od Komańczy do Bartnego, Wydawnictwo Stanisław Kryciński, Warszawa 1992




Przy skrzyżowaniu dróg nad Wisłoką stoi duża murowana dziewiętnastowieczna kapliczka...


Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...