wtorek, 23 września 2014

Huta Polańska


Huta Polańska położona była 4 kilometry na południe od Polan, powstała w XVI lub XVII w. a nazwa jej pochodzi od huty szkła, która funkcjonowała tutaj do drugiej połowy XIX w. Wieś prawdopodobnie założona została przez polską szlachtę, konfederatów barskich ukrywających się przed carycą Katarzyną. Huta Polańska, podobnie jak i sąsiednie Polany, należała do Stadnickich, a pod koniec XIX w. do braci Thonet.

W 1904 r. wybudowano w wiosce polską szkołę z czytelnią. W szkole tej była kaplica, w której ksiądz ze Żmigrodu co kilka tygodni odprawiał nabożeństwa. Gdy nie było mszy w kaplicy, mieszkańcy chodzili na unickie nabożeństwa do Ciechani.


Podczas I wojny światowej Austracy wycofując się celowo spalili pół wsi. Każdy poszkodowany otrzymał później od władz przydział drzewa na odbudowę gospodarstwa.

Przed II wojną światową rozpoczęto budowę kościoła, którego konsekracja miała odbyć się 1 września 1939 roku. nie doszło do niej a następnego dnia w wyniku działań wojennych kościół został częściowo zniszczony. Według innej wersji świątynia przetrwała i wrzesień 1939 r. i bitwę dukielską. Dopiero później zdjęto blachę z dachu a reszta zawaliła się sama. Kóściół został ostatecznie odbudowany i konsekrowany w latch 90-tych.


We wrześniu 1939 r.  w okolicach Huty Polańskiej polskie placówki graniczne walczyły z oddziałami słowackimi. Od roku 1940 przez wieś uciekali na południe Polacy. Aby utrudnić ten proceder Niemcy założyli tu strażnicę, wyłąpywali uciekinierów i odstawiali na Gestapo.


W czasie walk frontowych w 1944 roku doliną Huty Niemcy wycofywali się na południe. Rosjanie zniszczyli całkowicie wieś ogniem artyleryjskim. Spaliła się niemal cała Huta, na 67 budynków ocalało zaledwie 4 i to uszkodzone. Nie pozwolono ludności przypieczętować gospodarstw co ostatecznie przypieczętowało los wsi.

W lesie powyżej kościoła znajduje się dobrze zachowany cmentarz z krzyżami żeliwnymi i kamiennymi z początku XX wieku.



Źródło: Grzesik W., Traczyk T., Beskid Niski przewodnik krajoznawczy. Od Komańczy do Bartnego, Wydawnictwo Stanisław Kryciński, Warszawa 1992.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...