niedziela, 4 października 2015

Przysłup - Cmentarz wojenny nr 58


Cmentarz wojenny nr 58 w podszczytowej partii Magury Małastowskiej to jeden z najwyżej położonych austriackich cmentarzy z I wojny światowej zaprojektowany przez Dušana Jurkoviča. Nekropolia usytuowana jest na linii dawnych pozycji obronnych, wśród starego bukowego lasu i otoczona szańcowym murem wykonanym jako masyw ziemny obłożony surowym kamieniem.



Cmentarz ma kształt prostokąta z wyłomami w części przedniej i tylnej, mieszczącej wejście i pomnik centralny, którym jest piramidalny kopiec z surowych kamieni z dwoma tablicami inskrypcyjnymi. Na jego frontowej ścianie widoczne są jeszcze częściowo zatarte, wykute w kamieniu strofy:

Oto nagroda, która po wojnie nas czeka
Z tysięcy małych źródeł w godzinie potrzeby
Wezbrały nasze siły jak potężna rzeka
Nie dopuśćcie więc nigdy, przenigdy
Ażeby źródła te wyschły
Bo tylko wtedy ze znoju i krwi naszej
Wiosna rozkwitnie pokoju.




Na szczycie kopca pierwotnie osadzony był drewniany krzyż łaciński, pokryty na ramionach dwuspadowym daszkiem z gontów. Gontowym daszkiem osłonięty był również szczyt piramidy. Poszczególne mogiły otoczone zostały surowym kamieniem. Na nich ustawiono masywne, drewniane krzyże dwuramiene i łacińskie, także pokryte daszkami z gontów.


Na cmentarzu pochowanych jest łącznie 136 żołnierzy w 38 mogiłach pojedynczych i zbiorowych, poległych od stycznia do maja 1915 roku:
  • 60 Austriaków ,
  • 76 Rosjan.


Do niedawna cmentarz ten był jednym z najbardziej zaniedbanych obiektów w okręgu żmigrodzkim. Jesienią 2009 r. grupa "Magurycz" oczyściła pole grobowe z porastającej je roślinności. Cztery lata później, jesienią 2013 r. ustawiono ponownie wiele krzyży, natomiast w maju bieżącego roku dzięki działalności "Magurycza" zrekonstruowano pomnik centralny.

Źródło: Frodyma R., Cmentarze Wojenne z I Wojny Światowej, część I. Okręg I - Nowy Żmigród, Okręg II - Jasło, Wydawnictwo "Ruthenus" Rafał Barski, Karpackie Towarzystwo Naukowe i Oświatowe, Krosno 2015.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...