sobota, 5 października 2013

Franków


Franków to wzgórze na północnym skraju Beskidu Niskiego, najwyższy szczyt w grupie wzgórz zwanej Górami Iwelskimi. Wyniosłe, rozłożyste wzgórze, w partiach szczytowych zupełnie bezleśne, daje wgląd na znajdującą się w odległości niespełna 3,5 km na wschód od niego dość szeroką dolinę Jasiołki, którą biegnie ważna droga z Krosna przez Duklę w kierunku Przełęczy Dukielskiej oraz na szerokie obniżenie, oddzielające Góry Iwelskie od właściwego zrębu Beskidu Niskiego, którym z kolei dochodzi do Dukli z zachodu droga z Nowego Żmigrodu.




Specyficzne położenie Frankowa spowodowało, że we wrześniu 1944 r. w początkowej fazie tzw. operacji dukielskiej stało się ono jednym z najważniejszych punktów w drugiej linii obrony wojsk hitlerowskich przed ofensywą radzieckiej 38 Armii generała Kiryła Moskalenki. Obsadzone przez Niemców wzgórze zapewniało im możliwość dalekiej obserwacji we wszystkich kierunkach, a tym samym – poza taktyczną oceną sytuacji – także możliwość kierowania ogniem artyleryjskim w promieniu kilku kilometrów. Utrzymanie wgórza dawało Niemcom również kontrolę nad drogą Dukla – Nowy Żmigród, będącą wówczas ostatnią drogą rokadową na zapleczu ich linii frontu w tym rejonie. Niemcy bronili Frankowa siłami dwóch pułków 101 Dywizji Piechoty, wzmocnionych wydzielonymi oddziałami 78 Dywizji Piechoty i 1 Dywizji Pancernej.

Zadanie zdobycia wzgórza przypadło walczącemu w ramach 38 Armii I Korpusowi Czechosłowackiemu, nacierają zajęły Sulistrową i Draganową u północno-zachodznich podnóży Gór Iwelskich. 11 września oddziały te posunęły się kilka kilometrów dalej na północ, zajmując dwukilometrowy odcinek szosy Dukla – Nowy Żmigród między Łysą Górą a Głojscami. W tym samym dniu Czechosłowacy nacierając od strony Wietrzna po raz pierwszy wdarli się na Frankową. W następnych dniach hitlerowcy trzykrotnie odbijali wzgórze, a Czechosłowacy trzykrotnie je odzyskiwali, by w końcu – wsparci oddziałami z radzieckich 183 DP, 111 BPanc. i 11 BArt. ppanc. – w dniu 14 września objąć je na trwale. O zaciętości walk świadczy fakt, że na tak niewielkim odcinku frontu straty po obu stronach sięgnęły po kilkuset zabitych i po 2-3 razy tylu rannych. W dniu najcięższych walk, 12 września, Korpus Czechosłowacki stracił tu 164 zabitych, 417 rannych i 16 zaginionych. Z walczącej tu kompanii czechosłowackich fizylierów nadporucznika Bileja pozostało jedynie 7 ludzi. Położone nieco na zachód od szczytu osiedle Helenówka zostało zrównane z ziemią.

Źródło: Wikipedia
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...