czwartek, 15 sierpnia 2013

Krzywa - cmentarz wojenny nr 54


Cmentarz zaprojektował Duszan Jurkowicz. Leżą na nim pochowani  Rosjanie z 17 Archangielskiego Pułku Piechoty z garnizonem w Żytomierzu, 176. Perjewołoczenskiego PP z garnizonem w Czernichowie na Ukrainie  w łącznej liczbie 60. U Brocha i Hauptmanna jest on wymieniony jako grób masowy i pierwotny jego wygląd jest opisany krótko: „Wykonanie: Płot z żerdzi na podmurówce kamiennej bez zaprawy, drewniany krzyż z gontowym zadaszeniem.” Roman Frodyma wspomina w swoim przewodniku że krzyż (przewrócony) posiadał bogatą ornamentykę, jednakże obecnie nie da się tego stwierdzić bo zniknęły już nawet jego resztki . Obecnie cmentarz to kopiec na podstawie prostokąta, ogrodzony solidnym ogrodzeniem staraniem Stowarzyszenia Rozwoju Sołectwa Krzywa.




Z oryginalnych elementów architektury pozostały tylko ślady kamiennego obmurowania. Jest to jeden z najbardziej zaniedbanych cmentarzy w tym okręgu, co dziwi zważywszy, że znajduje się na terenie przycerkiewnym i że wszyscy  pochowani tutaj to Rosjanie. Cmentarz ten stanowi jeden z niewielu obiektów które można by przywrócić do dawnego wyglądu stosunkowo niewielkimi środkami. Jest to tym bardziej możliwe że członkowie Stowarzyszenia Aktywnej Ochrony Cmentarzy z I Wojny Światowej w Galicji podczas kwerendy w krakowskim Archiwum Państwowym znaleźli (w zupełnie nieoczekiwanym zbiorze akt) szkic wykonawczy dla tego cmentarza sygnowany przez samego Jurkowicza.  Waldemar Hubner z Gorlic, znawca twórczości Jurkowicza i znakomity rysownik wykonał szkic wykonawczy krzyża pomnikowego na podstawie jego pozostałości które można było odnaleźć na terenie cmentarza jeszcze kilkanaście lat temu.

Powyższy tekst autorstwa Mirosława Łopaty pochodzi ze strony www.cmentarze.gorlice.net.pl.


Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...